“Trong chăm sóc ban đầu, các bác sĩ thường nhầm lẫn u máu với dị dạng mạch máu, thường cho rằng u máu tự khỏi và bỏ qua các u máu tại vị trí đặc biệt hay trong giai đoạn phát triển có thể gây nguy biểm cho tính mạng...”, đây là một trong những nội dung đã được PGS.TS. Phạm Lê an - Đại học Y Dược TP.HCM cho biết trong cuộc thảo luận với chúng tôi xung quanh vấn đề về bệnh u máu.
- PV. Thưa PGS, các chuyên gia cho biết, các bác sĩ thường nhầm lẫn u máu với dị dạng mạch máu. Ý kiến của PGS về khiếu nại này?
PGS.TS. Phạm Lê An: Đúng là như vậy, trong chăm sóc ban đầu, các bác sĩ thường nhầm lẫn u máu với dị dạng mạch máu, thường cho rằng u máu lành tính tự khỏi và bỏ qua các u máu tại vị trí đặc biệt hay trong giai đoạn phát triển có thể gây hiểm nguy cho tính mạng. U máu cần phải khám, theo dõi và xử trí sớm.
PV. Vậy PGS có thể cho biết làm sao để phân biệt u máu với dị dạng mạch máu?
Trẻ bị u máu điều trị tại Trung tâm U máu Đại học Y Dược TP.HCM
PGS.TS. Phạm Lê An: U máu đặc trưng bởi sự tăng sinh quá mức của tế bào nội mạch. U máu trẻ em là một dạng u máu thường gặp, có khoảng 30% số bệnh nhân là sơ sinh. Bệnh thường phát sinh sau lúc sinh và phát triển qua ba giai đoạn đặc trưng: giai đoạn tiến triển từ lúc sinh đến 8 - 12 tháng, giai đoạn ổn định trong 1 - 1,5 năm, giai đoạn thoái triển đến lúc đứa trẻ 8 - 10 tuổi. Bệnh gặp ở trẻ gái nhiều gấp đôi so với trẻ trai. Tỉ lệ bệnh tại trẻ da trắng cao gấp 3 lần so với trẻ da màu và bệnh không có tính di truyền. Bệnh u máu ở trẻ em được diễn tả dưới ba dạng lâm sàng: u máu trong da, dưới da và hỗn hợp.
Các bệnh dị dạng mạch máu đặc trưng bởi phát triển bất thường của tất cả các loại mạch máu (mao mạch, động mạch, tĩnh mạch, bạch huyết) trong thời kỳ bào thai. Các bệnh lý này có thể phát hiện ngay lúc sinh và phát triển tương ứng cùng với trẻ. Bệnh được đặt tên theo thành phần mạch bị tổn thương chính, như: dị dạng mao mạch, dị dạng động mạch, dị dạng tĩnh mạch... hay các thể dị dạng phối hợp nhiều thành phần như dị dạng động - tĩnh mạch, dị dạng mao - động mạch... Đây chính là những thể gây khó khăn trong việc chẩn đoán và điều trị.
PV. Diễn tiến hai bệnh này như thế nào và có hiểm nguy không?
PGS.TS. Phạm Lê An: Nốt ruồi son cũng là 1 dạng của u máu. Khoảng 60% các trường hợp không có hiện tượng khi sinh ra. Lúc mới sinh, tổn thương thường nhỏ và không tạo ấn tượng. U máu tiến triển có 2 giai đoạn: tăng sinh và thoái triển. Tổn thương có thể biểu hiện giống như những vết, mảng màu trên da hoặc những vùng giãn mạch khu trú, có hiện tượng sớm ngay sau khi sinh, u máu tiến triển tăng sinh nhanh và rầm rộ, giai đoạn này kéo dài vài tháng.
Giai đoạn tăng sinh này liên quan tới sự nâng cao sinh mạnh mẽ của tế bào nội mô dưới sự kích thích của hoóc-môn và không hình thành lòng mạch. Trong tổ chức khối u, tế bào nội mô và nguyên bào sợi nâng cao sinh mạnh. Thường xảy ra trong vòng 3 tháng, nhưng có lúc xảy ra trong vòng 6 tháng với u máu nông, 8 - 10 tháng với u máu sâu. Trong giai đoạn này, 80% u máu nâng cao gấp đôi kích thước trong đó khoảng 5% phát triển ồ ạt, có thể đe dọa tính mạng, ảnh hưởng chức năng và thẩm mỹ của trẻ. Tỉ lệ tử vong lên tới 20 - 30 %. Giai đoạn thoái triển, 1 u máu điển hình sẽ bắt đầu thoái triển từ tháng thứ 10 sau lúc sinh và 50 % các tổn thương sẽ hoàn toàn biến mất sau 5 năm. Bệnh u máu chính yếu được điều trị nội khoa bảo tồn.
Đối với các bệnh dị dạng mạch máu thường có biến chứng nguy hiểm đặc biệt xuất huyết nặng trước và trong phẫu thuật, nên cần được điều trị phối hợp bằng 2 phương pháp: tắc mạch và phẫu thuật.
PV. Vậy cần phải xử trí bệnh u máu như thế nào thưa PGS?
PGS.TS. Phạm Lê An: Trong quá trình phát triển, u máu có thể gây các tổn thương như: loét, hoại tử, bội nhiễm thứ phát… thậm chí suy tim, tắc mạch máu. Đặc biệt các u nằm ở 1 số vùng như mi mắt, mũi, tai, miệng, hậu môn… có thể gây ra những rối loạn nặng nề về chức năng cho trẻ. Lời khuyên chung cho trẻ em bị u máu là điều trị càng sớm càng tốt. Phát hiện sớm thì diện tích u còn nhỏ, mạch máu cũng nhỏ, điều trị sớm cho kết quả tốt. Về chuyên môn, tia laser xuyên thấu dễ hơn. Bệnh ví dụ để lâu có thể gặp biến chứng lỡ loét. Hơn nữa, lúc u còn nhỏ, chưa tiếp xúc ánh sáng nhiều, dễ điều trị hơn. Bởi nếu u hấp thu ánh sáng nhiều sẽ làm giảm hấp thu tia laser trong điều trị. Khi trẻ ba, bốn tháng tuổi mà phát hiện có dấu hiệu u máu thì nên tránh đem phơi nắng. Lúc này cần đem bé tới điều trị càng sớm càng tốt. Phát hiện càng sớm điều trị ít khi để lại sẹo. Không nên quan niệm rằng tất cả u máu đều tự khỏi, không cần thiết điều trị vì có 1 số u máu lớn, vị trí đặc biệt có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ, thậm chí cả tính mạng của trẻ.
PV. Xin cảm ơn PGS về cuộc bàn bạc này!
Nguyễn Huyền (thực hiện)
 Tái bản cuốn sách vào thời trẻ của Đại tướng Võ Nguyên Giáp |  14h30 hôm nay, Tư vấn truyền hình trực tiếp “Những nguy hại của việc mất ngủ” |  Không giảm thuế nhập khẩu, xăng chịu thêm sức ép nâng cao giá? |
0 nhận xét:
Đăng nhận xét